نحوه محاسبه درصد در اکسل

هر آنچه از محاسبه درصد در اکسل باید بدانیم

محاسبه درصد در اکسل یکی از مسائل خیلی ساده و پرکاربرد هست و در حالت های مختلف، مورد سوال قرار میگیره. مثلا میخواهیم ببینیم درصد تخفیف ی کالا چقدره؟ یا مثلا قیمت یک کالا بعد از اعمال تخفیف چقدره؟ یا مثلا آزمون دادیم میخوایم ببینیم محاسبه درصد تست به چه صورته؟ یا مثلا اینکه کالایی n درصد افزایش قیمت داشته، میخوایم ببینیم قیمت فروش پس از افزایش چقدر خواهد شد؟ و …. همه این سوالات با مفهوم درصد در ارتباط هستن و اگر درصد و نحوه انجام محاسبات رو خیلی خوب درک کنیم، میتونیم هر مسئله ای رو در رابطه با محاسبه درصد در اکسل حل کنیم. برای درک بهتر ان موضوع و آشنایی با نحوه محاسبه درصد در اکسل، نکاتی رو باید در نظر بگیریم. یکی از نکات مهم، نحوه ورود داده بصورت درصد در اکسل هست و دیگری نحوه محاسبه درصد در اکسل که این موضوع رو سعی میکنیم با مثال های متنوع و در حالت های کاربردی ببینیم.

ثبت داده ها به صورت درصد در اکسل

وقتی میخوایم یک سری داده رو بصورت درصد در اکسل تایپ کنیم. سه راه داریم:

1. اول فرمت سلول رو به Percentage تغییر بدیم و سپس اقدام به تایپ اعداد میکنیم.

2. اعداد رو بصورت اعشاری (صدم) در اکسل تایپ کرده و بعد انتخاب کرده و فرمت رو به Percentage تغییر میدیم. مثلا میدونیم که مقدار عددی ۴۵ درصد برابر است با ۰.۴۵. پس در سلول ۰.۴۵ رو تایپ میکنیم و بعد فرمت سلول رو روی % قرار میدیم.

3. عدد رو به همراه علامت % تایپ میکنیم.

مثال اول: نحوه محاسبه درصد فروش

مثلا فرض کنید میزان فروش در هر شعبه رو داریم. میخوایم اینها رو به درصد تبدیل کنیم که ببینیم هر شعبه چه درصدی از فروش کل رو به خودش اختصاص داده. کافیه میزان فروش هر شعبه رو به جمع کل فروش تقسیم کنیم و فرمت سل رو روی Percentage تنظیم کنیم. یک نشونه برای اینکه ببینیم این محاسبات درست هست یا نه اینه که اگر ستونی که درصد رو حساب کردیم، انتخاب کنیم ، مجموع درصد ها با هم باید بشه ۱۰۰%. اگر دیدیم نشد، احتمال خیلی زیاد آدرس دهی فرمول (یعنی مطلق و نسبی بودن $) رو رعایت نکردیم.

= B1/Sum(B$1:B$10)

شکل ۱- محاسبه درصد فروش هر شعبه

مثال دوم: محاسبه درصد در پیوت تیبل (بدون فرمول نویسی)

فرض کنید گزارشی رو با استفاده از پیوت تیبل ساختیم، مثلا مجموع میزان مبلغ درخواستی هر بانک در هر سال. حالا میخواهیم این محاسبات رو بصورت درصدهای مختلف ببینیم. مثلا سهم هر بانک در هر سال چقدره، یا برای هر بانک، در هر سال، چه سهمی از وام بوده و …. اکسل در پیوت تیبل، هفت نوع محاسبه درصدی در اختیار کاربران قرار می دهد:

%Of: درصد هر داده را نسبت به آیتم مبنای انتخاب شده بر می‏گرداند. (برای محاسبه درصد بین دو عدد)

%Of Row Total : هر داده در هر ردیف چه درصدی از کل ردیف را تشکیل می‏دهد.

%Of Grand Total: هر داده چه درصدی از جمع کل جدول (Grand Total) را تشکیل می‏دهد.

%Of Parent Row Total: زمانی که شما یک فیلد چندگانه در ردیف دارید، این محاسبه اینکه هر داده از داخلی‏ ترین ردیف چه درصدی از کل آیتم در ردیف بیرونی را تشکیل می‏دهد.

%Of Parent Column Total: زمانی که شما یک فیلد چندگانه در ستون دارید، این محاسبه اینکه هر داده از داخلی‏ ترین ستون چه درصدی از کل آیتم در ستون بیرونی را تشکیل می‏دهد.

%Of Parent Total: زمانی که فیلدهای چندگانه در ردیف یا ستون دارید، این محاسبه اینکه هر داده چه درصدی از فیلدی که شما تعیین می کنید را تشکیل می‏دهد، نشان می‎دهد.

زمانی که شما از%Of  یا %Of Parent Total استفاده می‏کنید باید یک فیلد مبنا و یک آیتم مبنا را در نظر بگیرید که اکسل بر اساس آن درصد را محاسبه کند.

توجه به این نکته خیلی مهمه که استفاده از این موارد بستگی به چیدمان گزارش داره و باید حتما منطق این محاسبات روی داده ها همخوانی داشته باشه. مثلا وقتی میخوایم parent… استفاده کنیم باید حتما محاسبات لایه ای و سلسلسه مراتبی Subtotal داشته باشیم که معنی داشته باشه. حالا با ذکر یک مثال ای نموضوع رو بیشتر توضیح میدهیم:

مثلا فرض کنید می‎خواهیم بدانیم هر بانک در هر سال چه درصدی از وام‏های پرداختی را به هر یک از سه بخش خدمات، صنعت و کشاورزی اختصاص داده است. برای این کار پس از اینکه داده‏ها را مانند شکل در ردیف و ستون قرار دادیم و گزارش مورد نظر را بدست آوردیم، از تب Analyze گزینه Field settings را انتخاب کرده و از قسمت  Show Values As بر روی %Of Parent Total کلیک کرده و از جدول ظاهر شده نام بانک را انتخاب می‏کنیم (شکل ۲) . در شکل ‏۳ مشاهده می‏کنید که مثلا بانک خصوصی در سال ۸۷، میزان ۴۷.۲۸% را به خدمات، ۵۲.۷۲% را به بخش صنعت و ۰% را به بخش کشاورزی اختصاص داده است. در مجموع نیز ۲۳.۸۱% را به خدمات، ۵۰.۱۱% را به بخش صنعت و ۲۶.۰۸% را به بخش کشاورزی اختصاص داده است.

شکل ‏۲- محاسبات of parent total

با این گزارش اگر از %Of Parent Row Total هم استفاده کنیم نتیجه مشابه می‏دهد. زیرا نسبت هر داده در داخلی‏ ترین ردیف را نسبت به بیرونی ‏ترین محاسبه می‏کند. یعنی درصد هر داده در بخش خدمات، صنعت و کشاورزی (در هر ردیف) را نسبت به بیرونی ‏ترین، یعنی هر بانک محاسبه می‏کند. در صورتی که از %Of Parent Column Total استفاده کنیم بدلیل اینکه فقط یک فیلد در ستون داریم و نسبت هر کدام با خودش برابر یک است، پس درصدی که به ما ارائه می‏دهد برای هر داده ۱۰۰% خواهد بود.

شکل ‏۳- محاسبه درصد در اکسل

مثال سوم: محاسبه درصد افزایش یا کاهش فروش

فرض کنید مقادیر فروش یک فروشگاه به تفکیک ماه، ثبت شده، حالا میخواهیم ببینیم هر ماه نسبت به ماه قبل، چه میزان تغییر داشته. بعبارتی، چند درصد شد یا کاهش فروش داشته. برای این کار، از فرمول نمایش داده شده در شکل زیر استفاده میکنیم:

=(B3-B2)/B2

شکل ۴- محاسبه میزان افزایش یا کاهش به درصد

مثال چهارم: محاسبه درصد تست

فرض کنید که آزمونی دادیم، میخواهیم برای یک درس، درصد تست رو حساب کنیم. مثلا ببینیم ریاضی رو چند درصد زدیم؟

۳۰ سوال ریاضی بوده که آزمون نمره منفی هم داشته. مثلا از این ۳۰ سوال، ۱۸ سوال رو پاسخ درست دادیم، ۳ تا سوال هم پاسخ غلط، مابقی رو پاسخ ندادیم. برای محاسبه درصد تست باید اول نمره منفی رو حساب کنیم. برای محاسبه درصد تست با نمره منفی، باید تعداد سوالات صحیح در عدد ۳ ضرب کرده و تعداد سوال های اشتباه را، از آن کسر کنیم. سپس نتیجه را بر (تعداد سوال های کل ضربدر ۳) تقسیم کنیم.

شکل ۵- نحوه محاسبه درصد تست

مثال پنجم: محاسبه درصد تخفیف

برای محاسبه تخفیف دو مدل سوال داریم. یکی اینکه میزان تخفیف مشخصه، میخوایم ببینیم چند درصده؟ دیگه اینکه درصد تخفیف مشخصه و میخوایم ببینیم میزان تخفیف چقدره و قیمت کل پس از تخفیف چقدر خواهد شد؟

حالت اول: مبلغ تخفیف مشخصه و میخوایم ببینیم چند درصد بوده

مثلا فرض کنید، کالایی داریم به مبلغ ۱۲۰۰۰۰ و میخواهیم ۳۵۰۰۰ تخفیف بدیم. میخوایم ببینیم این میزان، چند درصد تخفیف میشه. برای این محاسبه کافیه که میزان تخفیف رو به مبلغ کل تقسیم کنیم.

شکل ۶- محاسبه درصد تخفیف

حالت دوم: درصد تخفیف مشخصه، مبلغ تخفیف و قیمت پس از تخفیف رو حساب میکنیم

مثلا فرض کنید، کالایی داریم به مبلغ ۱۲۰۰۰۰ و میخواهیم ۲۹ درصد تخفیف اعمال کنیم. میخواهیم مبلغ تخفیف و قیمت پس از اعمال تخفیف رو حساب کنیم. برای این کار کافیه مبلغ اصلی در درصد تخفیف ضرب بشه تا مبلغ تخفیف حساب بشه. بعد مبلغ کل از میزان تخفیف کسر بشه. یا اینکه از اول عدد رو از ۱ کم کنیم و ضرب کنیم. (۰.۲۹-۱)*۱۲۰۰۰۰

شکل ۷- محاسبه مبلغ تخفیف بر اساس درصد

دقت داشته باشید اگر بجای تخفیفف افزایش قیمت داشته باشیم، مسائل بالا رو به شکل زیر خواهیم داشت:

حالت اول: میخواهیم ۳۵۰۰۰ به ۱۲۰۰۰۰ اضافه کنیم. درصد با همون روش بالا محاسبه میشه ،این بار مبلغ کل با میزان افزایش جمع میشه.

حالت دوم: میخواهیم ۲۹% به مبلغ ۱۲۰۰۰۰ اضافه کنیم برای این کار فقط کافیه – بشه + یعنی (۰.۲۹+۱)*۱۲۰۰۰۰

خب در این مقاله سعی کردیم حالت های مختلفی از نحوه محاسبه درصد رو معرفی بکنیم. با مطالعه این چند حالت متوجه میشیم که تابع خاصی برای محاسبه درصد نیازی نداریم و فقط کافیه منطق نوع محاسبات رو درک کینم تا بتونیم با ۴ عمل اصلی ریاضی و فرمت درصد به نتیجه برسیم. اگر میخواید همه این محاسبات رو بصورت آنلاین و برای اعداد مختلف ببینید، روی این لینک بزنید تا گوگل شیت فرموله رو ببینید و بتونید داده های خودتون رو وارد کنید و تست کنید.

محاسبه درصد آنلاین